مفاهیم کلیدی

• Decision Making

فرآیند اتخاذ تصمیم در برنامه که بسیار شبیه به تصمیم‌گیری‌های زندگی واقعی است؛ یعنی اجرای یک بخش خاص از کد تنها زمانی که یک شرط خاص برقرار باشد.

• if Statement

یک کلمه کلیدی (Keyword) در جاوا که برای بررسی یک شرط استفاده می‌شود. اگر شرط مورد نظر درست باشد، کد داخل بلوک مربوط به آن اجرا می‌شود.

• else Statement

کلمه کلیدی که در کنار if استفاده می‌شود تا مشخص کند در صورتی که شرط if نادرست باشد، چه کدی باید اجرا شود (مسیر جایگزین).

• Boolean Value

مقادیر منطقی شامل true (درست) و false (نادرست) که اساس کار عبارات شرطی هستند. دستور if فقط این نوع مقادیر را برای تصمیم‌گیری می‌پذیرد.

• Code Block

محدوده‌ای از کد که بین دو آکولاد { و } قرار می‌گیرد. هر کلاس، متد یا دستور شرطی می‌تواند بلوک مخصوص به خود را داشته باشد.

نکات مهم مصاحبه‌ای

• دستور if چه نوع مقداری را به‌عنوان شرط می‌پذیرد؟

این دستور فقط مقادیر boolean را قبول می‌کند؛ یعنی true یا false.

• آیا امکان دارد در یک ساختار if-else، هر دو بلوک همزمان اجرا شوند؟

خیر. در هر بار اجرای برنامه، با توجه به درست یا نادرست بودن شرط، فقط یکی از بلوک‌های if یا else اجرا می‌شود و دیگری نادیده گرفته می‌شود.

• مفهوم Code Block در جاوا چیست؟

بلوک کد با آکولاد باز شروع و با آکولاد بسته تمام می‌شود. این ساختار به جاوا می‌فهماند کدام خطوط کد متعلق به یک بخش خاص (مثل یک شرط) هستند.

مثال یا سناریوی کاربردی

در ویدیو از مثال «خرید نان» برای درک بهتر منطق شرطی استفاده شده است:

1. سناریو: به شما گفته می‌شود به نانوایی بروید. «اگر» نانوایی شلوغ بود، ۱ نان بخرید؛ «در غیر این صورت» ۵ نان بخرید.

2. پیاده‌سازی در کد:

   • ابتدا از کلمه کلیدی if استفاده می‌کنیم و شرط (شلوغ بودن نانوایی) را داخل پرانتز می‌گذاریم.
   • داخل بلوک if دستور خرید ۱ نان را می‌نویسیم.
   • سپس از else استفاده می‌کنیم و داخل بلوک آن دستور خرید ۵ نان را قرار می‌دهیم.

نمونه کد مشابه ویدیو:

if (true) {
    System.out.println(4); // اگر شرط درست باشد، عدد ۴ چاپ می‌شود
} else {
    System.out.println(5); // اگر شرط نادرست باشد، عدد ۵ چاپ می‌شود
}

در این مثال، اگر مقدار داخل پرانتز را به false تغییر دهیم، برنامه چاپ عدد ۴ را نادیده می‌گیرد و مستقیماً به سراغ بلوک else می‌رود تا عدد ۵ را چاپ کند.

بیشتر بدانید

• IDE Tip

در محیط IntelliJ IDEA، وقتی بلوکی مثل if را باز می‌کنید، محیط توسعه به‌صورت خودکار آکولاد بسته را برای شما ایجاد می‌کند تا ساختار کد منظم بماند.

• ساختار درختی بلوک‌ها

توجه داشته باشید بلوک‌های کد می‌توانند درون یکدیگر باشند؛ برای مثال بلوک if درون بلوک یک متد (method) قرار می‌گیرد و آن متد درون بلوک یک کلاس (class).

• تمرین پیشنهادی

برای درک بهتر، مقادیر true و false را به‌صورت دستی و ثابت (Static) در شرط قرار دهید و خروجی‌های مختلف را در کنسول مشاهده کنید. از جلسات بعدی با یادگیری اپراتورها می‌توان شرط‌های پیچیده‌تری نوشت.