مفاهیم کلیدی

• git init
  دستوری برای مقداردهی اولیه و ساخت یک مخزن (Repository) جدید گیت در پوشه پروژه. پس از اجرای این دستور، یک پوشه مخفی به نام .git ساخته می‌شود.

• git add .
  اضافه کردن تمامی تغییرات، فایل‌های جدید و دایرکتوری‌ها به صورت بازگشتی (Recursive) از مسیر جاری به محیط Stage. نقطه (.) به معنای «همین‌جا و هر چه زیرمجموعه آن است» می‌باشد.

• git commit
  ثبت دائمی تغییرات موجود در محیط Stage در تاریخچه پروژه. هر Commit مانند یک اسنپ‌شات از وضعیت کد در آن لحظه عمل می‌کند.

• HEAD
  اشاره‌گری است که به آخرین وضعیت یا کامیتی که در حال حاضر روی آن هستیم اشاره می‌کند.

نکات مهم مصاحبه‌ای

• تفاوت git commit معمولی با git commit -m در چیست؟
  اگر دستور را بدون پرچم -m اجرا کنید، گیت یک ویرایشگر متن (مثل Nano یا Notepad) باز می‌کند تا پیام‌های طولانی و چندخطی بنویسید. پرچم -m برای نوشتن پیام‌های کوتاه و سریع در همان خط فرمان استفاده می‌شود.

• چگونه یک فایل حساس (مثل فایل پسورد) را که اشتباهاً به Stage رفته، بدون پاک شدن از سیستم، از گیت خارج کنیم؟
  با استفاده از دستور git rm --cached [filename]. این دستور فایل را از حالت Staged خارج کرده و به وضعیت Untracked برمی‌گرداند، اما خود فایل روی حافظه سیستم باقی می‌ماند.

• دستور git restore چه کاربردی دارد؟
  این دستور برای لغو تغییرات محلی در فایل‌های Modified استفاده می‌شود. اگر کدی زده‌اید که باعث خرابی شده، با این دستور فایل به آخرین وضعیت سالم خود در آخرین کامیت بازمی‌گردد.

• تفاوت git log و git log -p چیست؟
  git log لیست کامیت‌ها و اطلاعات کلی را نشان می‌دهد، اما -p جزئیات تغییرات داخل کد (حذف یا اضافه شدن خطوط) را نیز در هر کامیت نمایش می‌دهد.

مثال یا سناریوی کاربردی

سناریوی بازگرداندن فایل خراب شده:

۱. تصور کنید در فایلی به نام test.txt تغییراتی داده‌اید و آن را کامیت کرده‌اید (وضعیت پایدار).
۲. سپس کدهای جدیدی می‌زنید که باعث بروز خطا می‌شود و یادتان نیست چه چیزی را تغییر داده‌اید.
۳. با اجرای git status مشاهده می‌کنید که فایل در وضعیت modified است.
۴. برای بازگشت به نسخه سالم قبلی، از دستور زیر استفاده می‌کنید:
git restore test.txt
۵. گیت بلافاصله محتویات فایل را به آخرین نسخه کامیت شده برمی‌گرداند و خرابکاری‌های اخیر را حذف می‌کند.

بیشتر بدانید

• مشاهده تاریخچه کوتاه: برای دیدن لیست کامیت‌ها در یک خط و به صورت بسیار خلاصه، از git log --oneline استفاده کنید. این کار برای پروژه‌های با تعداد کامیت بالا بسیار مفید است.

• تغییر ویرایشگر پیش‌فرض: شما می‌توانید هنگام نصب گیت یا از طریق تنظیمات کانفیگ، تعیین کنید که گیت برای نوشتن پیام‌های کامیت از چه نرم‌افزاری (مانند VS Code یا Notepad++) استفاده کند.

• سوییچ سریع بین وضعیت‌ها: دستور git switch - یک راه سریع برای بازگشت به وضعیت یا شاخه (Branch) قبلی است که روی آن بودید.

• بررسی تفاوت‌ها: دستور git diff قبل از اضافه کردن فایل‌ها به Stage به شما کمک می‌کند دقیقاً ببینید چه کاراکترهایی را در کد تغییر داده‌اید.